budzące strach meningokoki

  • Największe żniwo zbierają w grupie dzieci do końca 4 roku życia (ponad 75% wszystkich zakażeń).
  • W grupie dzieci do 5 roku życia dominują serotypy B i C
  • W grupie niemowląt- co 5 dziecko nie przeżyje zakażenia.

Mowa o meningokokach. 

meningokoki

W Polsce co roku notuje się od 300 do 500 zakażeń. Wśród nich są:

  • zapalenie stawów
  • zapalenie gardła
  • zapalenie ucha środkowego
  • zapalenie płuc
  • zapalenie osierdzia i wsierdzia
  • zapalenie szpiku kostnego
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • posocznica
  • i inne

Inwazyjna choroba meningokokowa – co to takiego?

Takim mianem określa się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicę. Takich zakażeń boimy się najbardziej. Czy są one częste? Nie.

Inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) w 2015 roku , w Polsce dotyczyła 200 osób (są to potwierdzone przypadki – PCR lub hodowla). 138 osób zmarło z tego powodu.

Tak jak wspomniałam wyżej za większość przypadków – zwłaszcza u małych dzieci odpowiadają meningokoki B i C (ten drugi serotyp jest coraz częstszy u młodzieży i dorosłych).

Od kogo można się zarazić?

Od człowieka – tylko i wyłącznie. Od zwierząt – nie. Nie można się zarazić jedynie od człowieka chorego. Zarażają również nosiciele. Szacuje się, że jest ich jakieś 5-10% – ten odsetek jest większy w środowiskach zamkniętych (żłobki, przedszkola, internaty.

Nosiciel lub chory może zarazić:

  • drogą kropelkową – kiedy „okicha” lub „okaszle” drugą osobę
  • przez kontakt bezpośredni – kiedy bawi się/całuje/liże drugą osobę
  • przez kontakt pośredni z osobą chorą – kiedy korzysta ze wspólnych sztućców/kubków/butelek/smoczków

 

Objawy jak w zwykłym przeziębieniu

To właściwie najbardziej ogólne sformułowanie, które oddaje początek zakażenia meningokokowego. Zaczyna się jak zwykle; gorszy apetyt, drażliwość, niewielka gorączka. Może też przypominać infekcję wirusową przewodu pokarmowego. Nic strasznego się nie dzieje. Dopiero po kilku lub kilkunastu godzinach od zakażenia objawy zaczynają niepokoić. Przede wszystkim dziecko wygląda na chore. Dzieje się z nim coś, co się nie podoba. Najpierw rodzicowi, a później, w gabinecie – lekarzowi.

toddler-1245674_640

Mnie osobiście trafił się kiedyś kilkunastomiesięczny chłopiec, który zachowywał się z pozoru normalnie. Dopóki nie zaczęłam go badać i dotykać. Miał na skórze jakąś wysypkę – ale nie wyglądała jakoś strasznie, poza tym w badaniu nic nie znalazłam. Generalnie wiele małych pacjentów zaczyna krzyczeć jak lekarz je dotyka (nawet jeśli się śmieją i żartują przed badaniem). Tutaj sygnałem ostrzegawczym był fakt, że nawet dotyk mamy wywoływał krzyk u tego dziecka. Tak, jakby każdy dotyk był niezwykle bolesny – taka przeczulica. To zawsze powinno zaniepokoić.

Przejściowa poprawa

W pewnym momencie dziecko czuje się nieco lepiej. Po tych pierwszych objawach może się okazać, że dojdzie do chwilowej poprawy, bo rodzic podał np lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. Ale nie dajcie się zwieść i nadal obserwujcie dziecko. To rodzic przebywa z dzieckiem najwięcej – lekarz widzi je tylko przez kilka czy kilkanaście minut, a zachowanie dziecka zawsze jest inne w gabinecie niż w domu. Stopień zaniepokojenia rodzica zwykle pomaga postawić rozpoznanie inwazyjnej choroby meningokokowej.

Poniżej ich dokładniejszy opis w zależności od wieku dziecka.

Objawy zakażenia meningokokowego u niemowląt

  • początkowo: brak apetytu (gorsze ssanie), gorączka, wymioty, drażliwość, senność (podobnie jak w zwykłym przeziębieniu/infekcji wirusowej)
  • po kilku godzinach: zmiana napięcia mięśni, ból nóg (u starszych niemowląt, które potrafią to zasygnalizować), wysypka, biegunka, zimne stopy i dłonie, zmiana koloru skóry
  • po kilkunastu godzinach od zakażenia: drgawki, sztywność karku, utrata przytomności, uwypuklenie ciemienia, zgon

Objawy zakażenia meningokokowego u dzieci 1-4 lat

  • początkowo: senność, brak apetytu, ból nóg, drażliwość, wymioty, gorączka (jak w przeziębieniu/infekcji wirusowej)
  • kilka godzin od zakażenia: ból gardła, ból głowy, trudności w oddychaniu (jak w infekcji układu oddechowego)
  • 9-12 godzin od zakażenia: zmiana koloru skóry, wysypka, biegunka, sztywność karku, drgawki, światłowstręt, zimne stopy i dłonie
  • kilknaście godzin od zakażenia: obniżone napięcie mięśni, utrata przytomności

Objawy zakażenia meningokokowego u dzieci 5-14 lat

  • początkowo: brak apetytu, ból głowy, wymioty, gorączka (jak w przeziębieniu/infekcji wirusowej)
  • kilka godzin od zakażenia: zaburzenia świadomości, drażliwość, wzmożone pragnienie
  • kilknaście godzin od zakażenia: wysypka, zimne stopy i dłonie, sztywność karku, światłowstręt
  • doba od zakażenia: biegunka, utrata przytomności, drgawki

 Objawy zakażenia meningokokowego u młodzieży

  • początkowo: wzmożone pragnienie, ból głowy, ból gardła, gorączka (jak w przeziębieniu/infekcji wirusowej)
  • kilka godzin od zakażenia: wymioty, drażliwość, brak apetytu, ból nóg
  • kilknaście godzin od zakażenia: biegunka, zimne stopy i dłonie, sztywność karku, senność, wysypka
  • doba od zakażenia: utrata przytomności, drgawki

 

Niepokojąca wysypka

Jest pewien rodzaj wysypki, który ZAWSZE powinien skłonić Ciebie do jak najszybszego udania się do lekarza. Wysypka wybroczynowa. Jak ona wygląda? Jakby ktoś czerwonym markerem porobił kropki na skórze Twojego dziecka. Kiedy palcami rozciągniesz skórę dziecka, albo przyłożysz szklankę z przezroczystego szkła na wykwity to one nie znikną (to tak zwany „test szklanki„). W przypadku zakażenia meningokokiem wysypka na dalszych etapach zlewa się w większe plamy.

Taka wysypka może pojawić się również przy zaburzonej czynności płytek krwi, albo przy zakażeniu uogólnionym (sepsie) wywołanym przez inne bakterie, a nawet może być wynikiem intensywnego kaszlu czy wymiotów (wtedy znajduje się na twarzy, wokół oczu). Także, nie zawsze przyczyną takiej wysypki musi być meningokok, ale zawsze jest ona wskazaniem do natychmiastowej konsultacji z lekarzem.

Brak tej wysypki nie jest jednak równoznaczny z brakiem zakażenia meningokokowego. Tym bardziej, że wysypka może pojawić się dość późno.

Leczenie

Natychmiastowa antybiotykoterapia i natychmiastowa hospitalizacja w szpitalu z dostępem do intensywnej terapii. Im szybciej choroba zostanie rozpoznana tym lepiej. Im szybciej wdrożone zostanie leczenie tym lepiej.

Scenariusz meningokokowy

  • u niemowląt i małych dzieci meningokokowe zakażenie może mieć przebieg piorunujący i w ciągu kilku godzin doprowadzić do zgonu

wśród innych następstw inwazyjnej choroby meningokokowej wymienia się:

  • upośledzenie słuchu
  • ubytkowe objawy neurologiczne
  • zaburzenia psychiatryczne
  • uszkodzenia kości i stawów
  • bliznowacenie skóry w obrębie zmian martwiczych
  • amputacja kończyn
  • niewydolność nerek

Poniżej 4-miesięczna dziewczyka z zakażeniem meningokokowym i powikłaniem w postaci zmian martwiczych:

meningokok meningokok2

 

Na szczęście choroba występuje rzadko. Kilka przypadków już widziałam i niestety w większości zakończyły się zgonem.

Jak uchronić się przed menigokokiem przeczytasz w kolejnym wpisie.

 

Źródła:


  • http://www.koroun.edu.pl/pdf/ICHM_2015.pdf
  • Konior R., Szczepienie przeciwko meningokokom. [w:] Chybicka A., Dobrzańska A., Szczapa J., Wysocki J., Pierwsze 2 lata życia dziecka. Przewodnik dla rodziców. Jak dbać o rozwój, pielęgnować i zapobiegać chorobom. Medycyna Praktyczna. Kraków. 2012.

  • http://gis.gov.pl/images/gis_stan_2015_internet_jb.pdf
  • Duszczyk E., Meningokoki pod kontrolą. Medical Tribune. 09.11.2013
  • Early-onset compartment syndrome of the limbs, a rare complication of meningococcal septicemia in infants? Norbert Pallua, Konrad Heimann, Faris Almarzouqi, Stefan Bohr
  • www.immunize.org - http://www.immunize.org/photos/iframe/meningococcal-3.htm/CDC

Jedno przemyślenie na temat “budzące strach meningokoki”

  1. ~Asia pisze:

    Czy w kolejnym wpisie o zapobieganiu można prosić o rozszerzenie tematu o informację o szczepionce Baxsero?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>