NOP cz. 4 – gorączka po szczepieniu

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×

Jeden z najczęstszych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). Kiedy się pojawia i co robić?

Kiedy może pojawić się gorączka?

W zależności od tego jaką szczepionkę dziecko otrzymało to w takim czasie może się gorączka pojawić. I tak:

  • szczepienie błonica-tężec-krztusiec (DTP), szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae typu b (Hib), przeciwko poliomyelitis, menigokokom, pneumokokom, ospie wietrznej, wzw typu B, rotawirusom: gorączka do 48 h od podania szczepionki
  • szczepienie odra-świnka-różyczka: podwyższenie ciepłoty ciała między 5 a 12 dniem od podania szczepionki
  • szczepienie przeciwko gruźlicy: gorączka jako objaw towarzyszący przy powiększeniu węzłów chłonnych/powstawaniu ropnia nawet 4-12 tygodni po szczepieniu

 

Gdzie i czym mierzyć temperaturę ciała dziecka?

Nie zawsze pomiar temperatury wykonywany jest prawidłowo. Termometry przykładane do czoła są coraz bardziej popularne, ale prawda jest taka, że podają one orientacyjną wartość ciepłoty ciała. Jeśli wskazują wynik wyższy lub wskazują wynik prawidłowy, a dziecko wydaje nam się gorące, to zawsze należy go zweryfikować termometrem klasycznym (elektronicznym). Wiele babć wspomina jak cudowne był termometry rtęciowe. Rzeczywiście cieszyły się dużym zaufaniem, bo były dokładne, ale są już po prostu niedostępne. Dlatego najlepiej używać termometry elektronicznego. Pytanie gdzie go umieścić?

  • w odbytnicy – u dzieci do 3 roku życia (należy wybrać termometr z giętką końcówką). Przy tym pomiarze należy odjąć od wyniku 0,5 stopnia
  • pod pachą u dzieci powyżej 3 roku życia
  • w uchu u dzieci między 3-5 rokiem życia (istnieją odpowiednio do takich pomiarów stworzone termometry)
  • w jamie ustnej u dzieci powyżej 5 roku życia

Czy to jest gorączka?

Załóżmy, że pomiar temperatury wykonany został prawidłowo. Czy to już gorączka? A może wartość prawidłowa?

  • w odbytnicy wartości temperatury mogą wahać się od 36,6-38,0°C
  • w dole pachowym między 34,7-37,3°C
  • w uchu pomiary wahają się między 35,8-38,0°C
  • a w jamie ustnej między 35,5-37,5°C

Te wyżej wymienione wartości to normy (przy czym od pomiaru w pupie odejmujemy 0,5′C).

nop

Gorączka po szczepieniu. A może profilaktycznie coś na nią dać?

Dziecko było na szczepieniu, zagorączkowało w ciągu tych pierwszych 48 godzin lub w przypadku MMR np. po 6 dniach) i pytanie co teraz. Czy można podać lek przeciwgorączkowy?

Można. Zwłaszcza jeśli do tego marudzi, płacze, ma jakiś obrzęk w miejscu wkłucia lub zgłasza ból. Jeśli dziecko ma 38′C ale „zupełnie po nim tego nie widać”, to można obserwować i trochę poczekać.

Gorączka jest z definicji naturalną reakcją organizmu na patogeny. W przypadku gdy mamy do czynienia z jakąś infekcją to nie zawsze zaleca się jej brutalne obniżanie. Jeśli chodzi o szczepienia to mamy tutaj małą zagwostkę, bo chodzi nam w końcu o to by układ immunologiczny zareagował na podaną substancję, więc skoro zareagował i pojawiła się do tego gorączka to czy jej obniżanie nie wpływa na gorszą odporność w przyszłości? Badania na ten temat trwają już dobrych parę lat, ale pewnie potrwają jeszcze ładnych parę-dziesiąt. O ile podawanie leków przy gorączce czy bólu nie budzi wątpliwości. O tyle problem pojawia się przy podawaniu „na zaś”.

Z tego co udało się ustalić do tej pory wiemy, że po podaniu leku przeciwgorączkowego profilaktycznie – czyli zanim gorączka wystąpi (natychmiast po szczepieniu LUB do 4 godzin od momentu podania szczepionki), dochodzi do obniżenia poziomu przeciwciał produkowanych przez układ immunologiczny dziecka. Taka sytuacja ma miejsce zwłaszcza wtedy kiedy realizowane jest szczepienie pierwotne, bez wpływu na odpowiedź po dawkach uzupełniających. Ale nawet to obniżenie przeciwciał nadal zabezpiecza dziecko przed zachorowaniem (nie ma potrzeby podawania dodatkowych dawek szczepionki).

Mimo to takie profilaktyczne podawanie leków przeciwgorączkowych można zalecać pacjentom z tendencją do drgawek gorączkowych lub jeśli wystąpiła wysoka gorączka po poprzednich dawkach szczepionki.

Dodatkowo – jeśli Twoje dziecko zostało zaszczepione przeciwko meningokokom typu B (szczepionka Bexsero) to możesz podać paracetamol profilaktycznie. Producent sam o tym wspomina w ulotce. „Profilaktyczne zastosowanie paracetamolu zmniejsza częstość i stopień ciężkości gorączki bez jednoczesnego wpływu na immunogenność czy to produktu Bexsero, czy też standardowych szczepionek. Nie badano wpływu na odpowiedź immunologiczną środków przeciwgorączkowych innych niż paracetamol.” Więcej o meningokokach poczytasz tutaj: klik.

 

Co podać?

U dzieci do 3 miesiąca życia – tylko PARACETAMOL. Ma działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Ile podać paracetamolu dziecku? 15 mg/kg jednorazowo (maksymalnie 90 mg/kg/dobę) doustnie. Doodbytniczo podajemy 20 mg/kg jednorazowo. Zawsze przeliczamy dawkę biorąc pod uwagę wagę dziecka, a nie jego wiek!

Preparatu które mamy do dyspozycji to czopki po 80 mg, 125 mg, 150 mg i 300 mg. Do tego dochodzi paracetamol w syropie 120 mg/5ml lub 100 mg/ml i tabletkach. Czopków nigdy nie wolno dzielić! Dla przykładu dziecku 15 kg podamy czopek 300 mg lub syropek 225 mg (w zależności od rodzaju syropu podajemy odpowiednią ilość ml).

 

Po skończonym 3 miesiącu życia można podać IBUPROFEN. Ma działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

Ile podać ibuprofenu dziecku? 10 mg/kg (maksymalnie 30 mg/kg lub na dobę) to bardzo dobra dawka przeciwgorączkowa. W przypadku bólu można podać połowę tej dawki, gdyż zwykle jest wystarczająca.

Mamy do dyspozycji całe mnóstwo syropków różnych producentów. Podobnie jak w przypadku paracetamolu – zawsze dostosowujemy dawkę do wagi dziecka, a nie do jego wieku! Dla przykładu – dziecko, które waży 15 kg powinno celem zbicia gorączki dostać 150 mg ibuprofenu. Sprawdź jaką masz postać syropu i przelicz na ml.

 

A kiedy pójść do lekarza?

Temat dość trudny, bo z jednej strony rodzice boją się gorączki, a z drugiej strony skoro to po szczepieniu to lekarz i tak nie pomoże. Chciałabym tutaj podkreślić, że nie każda gorączka po szczepieniu jest od szczepienia. Może się zdarzyć, że pojawi się gorączka, która jest pierwszym objawem jakiejś rozpoczynającej się infekcji. Dlatego jeśli nie możesz zbić temperatury, u dziecka oprócz gorączki pojawiają się jakieś dodatkowe objawy, albo coś Ciebie, jako rodzica niepokoi w zachowaniu dziecka – udaj się do lekarza, aby dziecko zbadał i zweryfikował czy to rzeczywiście „tylko od szczepienia”.

 

 

  • Prymula R, Siegrist CA, Chlibek R, Zemlickova H, Vackova M, Smetana J, Lommel P, Kaliskova E, Borys D, Schuerman L.. Effect of prophylactic paracetamol administration at time of vaccination on febrile reactions and antibody responses in children: two open-label, randomised controlled trials. Lancet 2009
  • Effect of antipyretic analgesics on immune responses to vaccination; Ezzeldin Saleh,a M. Anthony Moody,b and Emmanuel B. Walterc
  • Jackson LA, Peterson D, Dunn J, Hambidge SJ, Dunstan M, Starkovich P, Yu O, Benoit J, Dominguez-Islas CP, Carste B, et al. A randomized placebo-controlled trial of acetaminophen for prevention of post-vaccination fever in infants.PLoS One 2011
  • The Effect of Prophylactic Antipyretic Administration on Post-Vaccination Adverse Reactions and Antibody Response in Children: A Systematic Review, Rashmi Ranjan Das, Inusha Panigrahi  and Sushree Samiksha Naik
  • Lewis K, Cherry JD, Sachs MH, Woo DB, Hamilton RC, Tarle JM, Overturf GD.. The effect of prophylactic acetaminophen administration on reactions to DTP vaccination. Am J Dis Child 1988
  • Acetaminophen and ibuprofen for prevention of adverse reactions associated with childhood immunization. Manley J1, Taddio A.

10 przemyśleń na temat “NOP cz. 4 – gorączka po szczepieniu”

  1. ~Kasia pisze:

    Na początku września moja córka ma zaplanowane trzecie szczepienie wg kalendarza szczepień. Szczepiłam ją refundowanymi szczepionkami. Po pierwszym szczepieniu był nieutulony płacz (nie pamiętam ile trwał, ale był to jeden wielki ryk) i obrzęk miejsc wkłuć. Nic jej wtedy nie podałam, na drugi dzień córka już była sobą. Po drugim szczepieniu wieczorem, tego samego dnia zaczął się płacz, więc od razu podałam jej paracetamol (na noc). Przez następne dwa dni była taka spokojna jakby nawet lekko zamulona. Miała lekki stan podgorączkowy i oczywiście obrzęk i tkliwość miejsc wkłuć, ale już nic jej nie podawałam bo doszła do siebie. Teraz zastanawiam się czy mogę zaszczepić ją jednak skojarzonymi szczepionkami? Mam obawy, że znowu będzie płacz, gorączka i kilka dni męczarni dziecka. Czy następne szczepienia też będą mogły być jednak skojarzone? Dodam, że moja pani doktor jest lekarzem rodzinnym, nie jest pediatrą i zastanawiam się też nad zmianą lekarza, pomimo tego, że zna córkę do urodzenia.

    1. MamaPediatra pisze:

      Można zamienić refundowane na skojarzone. Jesli był nieutulony płącz to nawet taka zamiana przysługuje Wam bez dodatkowych płatności.

  2. ~Justyna pisze:

    Szkoda, że nie wiedziałam wcześniej, podawalismy profilaktycznie paracetamol przy bexero ( czy były jakieś odrebne badanie na temat wpływu paracetamolu na imunnogennosc bexero, mieliśmy zalecenie i dziecko w pierwszej dobie dostawalo 3 dawki paracetamolu, gorączka nie wystąpiła) przy drugiej dawce również , podawalismy także paracetamol przy priorix (Odrą świnka różyczka) również profilaktycznie. Aż mi się gorąco robi na samą myśl że moje dziecko może nie być przez to w pełni chronione.

    1. MamaPediatra pisze:

      przy bexsero jak najbardziej można podawać paracetamol profilaktycznie

      1. ~Justyna pisze:

        Pani Doktor a co ze szczepionka na grypę u dorosłych. Mąż wziął solpadeine tydzień po szczepieniu, czy to również może zmniejszyć odporność, czy rozważyć ponowne zaszczepienie? Wyczytałam gdzieś ze przeciwciała tworzą się 7-10 dni po szczepieniu akurat:-(

        1. MamaPediatra pisze:

          nie powinno to mieć aż tak dużego wpływu. Sa sytuacje w których trzeba, ale po prostu się nie zaleca takiego podawania „na zaś”. Niemniej te badania z bexsero pokazują, że byc może profilaktyczne podawanie paracetamolu w niektórych sytuacjach będzie uzasadnione. Także spokojnie :)

          1. ~Justyna pisze:

            Dziękuję, szkoda ze nie ma szczepionki na przesadne przejmowanie się, na pewno bym skorzystała;-) Zastanawia mnie jeszcze jedna rzecz, czy np w przypadku szczepionki na pneumokoki kiedy wcześniej podaliśmy paracetamol i przypuśćmy ze wytworzyła się zmniejszona odpowiedz immunologiczna, czy po podaniu dawki przypominającej w drugim roku życia i nie podaniu paracetamolu uzyskamy większą ilość przeciwciał? Czy mamy szansę na uzyskanie przeciwciał w takiej ilości w jakiej by się wytworzyły gdybyśmy nie podali paracetamolu przy dawce w pierwszym roku życia?

          2. MamaPediatra pisze:

            tak :)

  3. ~Marti pisze:

    Witam. Jutro mamy pierwsze szczepienie synek jest 3 tygodnie po chorobie ale nadal utrzymuje się sapka…która już ma od 2 tygodnia życia…czy można szczepić dziecko które ma Sapke?

    1. MamaPediatra pisze:

      Można szczepic jeśli w badaniu lekarskim jest wszystko ok

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×