Szczepionka nie działa przez całe życie?

  • „Głupia jesteś. Szczepionki nie działają dłużej jak 5 lat. Wszyscy to wiedzą, ale nikt tego nie mówi”
  • „Śmiechu warte. Twierdzisz, że szczepionki działają, to dlaczego chorują szczepieni?”
  • „Nie bądź śmieszny i nie powiedz ile Ci zapłacili za te kłamstwa” 

Podczas, gdy w polskim internecie przelewa się hejt i żółć to ja zbieram informację. Pamiętajcie, że celem niektórych szczepionek nie jest ochrona zdrowych osób dorosłych przed konkretną jednostką chorobową. W wielu przypadkach szczepienia mają chronić tych najbardziej narażonych na daną infekcję. W pediatrii chodzi przede wszystkim o ochronę najmłodszych dzieci, które najgorzej radzą sobie z niektórymi bakteriami czy wirusami. Podobnie jak na przejściu dla pieszych. Małe dziecko trzymasz za rękę, by zapewnić mu bezpieczeństwo. Osoby dorosłej zwykle nie musisz pilnować, bo wiesz, że poradzi sobie z przejściem na drugą stronę. Zdarzyć się jednak może, że pewne grupy osób (np ciężarne czy osoby przewlekle chore) również weźmiesz pod swoje skrzydła.

Czas działania poszczególnych szczepionek

BCG - działanie utrzymuje się przez ok. 15 lat. Ochrona przede wszystkim przed prosówką i gruźliczym zapaleniem opon (75-86% skuteczności). Gruźlica płucna występująca u dorosłych nie ma wiele wspólnego z tą szczepionką. Chodzi nam o ochronę tych najmłodszych przed tymi najgorszymi postaciami choroby.

DTP - szczepionka przeciwko błonicy-tężcowi-krztuścowi – bardzo efektywnie zapobiega zachorowaniu na błonice i tężec, ochrona trwa ok. 10 lat. Wysoka skuteczność w ochronie przeciwko ciężkim postaciom krztuśca – w odniesieniu do każdego zakażenia pałeczką krztuśca skuteczność mniejsza niż 90%. Ochrona przeciwko krztuścowi spada szybciej (po ok 5 latach). Dlatego konieczne jest regularne doszczepianie – również osób dorosłych, kobiet w ciąży (klik) i dorosłych mających kontakt z noworodkiem (np służby zdrowia).

ampoules-2045833_640

szczepienia p/pneumokokom - tutaj ze względu na stosunkowo krótkie stosowanie szczepionek przeciwko pneumokokom nie ma dokładnych danych na temat długości ochrony. Wiadomo jednak, że szczepionka zabezpiecza najbardziej narażone na ciężkie powikłania grupy wiekowe. Działa u dzieci do 5 roku życia (ilość dawek zależy od wieku rozpoczęcia szczepienia) i u dorosłych po 65 roku życia (w tej grupie wystarczy jedna dawka – ewentualnie konieczne może być doszczepienie po 5 latach).

meningo

szczepionki p/meningokokom – szczepionki są niezastąpione, zwłaszcza w ochronie przeciwko postaciom inwazyjnym chorobom meningokokowym. Ochronę po prawidłowo przeprowadzonym szczepieniu zapewnią u blisko 100% osób.

U niemowląt, które otrzymały szczepionki czterowalentne (A, C, W, Y) do wytworzenia ochronnego poziomu przeciwciał doszło u 93% -97% (różne poziomy dla poszczególnych serotypów).
U niemowląt, które otrzymały szczepionkę przeciwko serotypowi B odpowiedź immunologiczna po pierwszych 3 dawkach była na poziomie 84-100%, a po podaniu dawki przypominającej na poziomie 95-100%. U nastolatków taki ochronny poziom przeciwciał stwierdzono u 99–100% (po dwóch dawkach).

W przypadku ochrony przed meningokokiem c mamy więcej danych, bo szczepionka jest dłużej na rynku. Dostępnych jest kilka różnych preparatów. Dla przykładu – od wprowadzenia szczepionki NeisVac-C w 2000 roku do lipca 2008 roku podano na świecie 26 milionów dawek i stwierdzono tylko 4 przypadki nieskuteczności szczepienia (wystąpiły zachorowania na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o etiologii Neisseria meningitidis grupy C).

anatomy-160524_640

szczepionki p/rotawirusom - doustne szczepionki, które podawane są w pierwszych tygodniach życia, ochronią 90–100% dzieci przed zachorowaniem na ciężką biegunkę rotawirusową, a 70–90% wcale nie zachoruje na biegunkę rotawirusową. Działanie ochronne trwa minimum 3 lata od szczepienia. Właśnie o to chodzi, by chronić tych najmłodszych i w tej grupie zmniejszyć częstość hospitalizacji z powodu infekcji rotawirusowej.

szczepienie p/WZW typu B – po pełnym schemacie skuteczność szczepienia sięga do 95% i utrzymuje się na stałe (nawet pomimo braku przeciwciał we krwi). Dlatego osób ze sprawnym układem immunologicznym nie trzeba doszczepiać jeżeli otrzymały wszystkie dawki szczepienia.

szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae b (Hib) – u 95% zaszczepionych niemowląt zapobiega inwazyjnym zakażeniom Hib (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa), u 100% zaszczepionych niemowląt zapobiega zapaleniu płuc o etiologii Haemophilus influenzae b. Ochrona występuje u małych dzieci do 5 roku życia – czyli u tych, które nie są w stanie wytworzyć przeciwciał samodzielnie po naturalnym kontakcie z bakterią. U starszych dzieci dochodzi do ich wytworzenia (również w wyniku nosicielstwa)

immune-system-1359197_640

szczepionka „MMR” - nie ukrywam, że przy tej szczepionce aż podnosi mi się ciśnienie. „Bo zachorowałam na świnkę”. „Bo znajoma i tak miała świnkę”, „Bo koleżanka koleżanki szwagierki miała zachorowała na różyczkę, a była szczepiona”. „Co za bzdury… jaka odporność na całe życie po szczepieniu MMR…” Ochrona przeciwko różyczce zapewniona jest u 94-100% szczepionych i trwa ponad 16 lat (spadek poziomu przeciwciał po latach od szczepienia nie świadczy o braku uodpornienia – każdy kto otrzymał minimum jedną dawkę szczepionki przeciwko różyczce w wieku powyżej 12 miesięcy jest chroniony i nie musi być doszczepiany). Ochrona przeciwko odrze – po szczepieniu 2 dawkami uzyska ją ok 97% osób a wysoki poziom przeciwciał utrzymuje się minimum 15 lat (spadek poziomu przeciwciał po latach od szczepienia nie świadczy o braku uodpornienia – każdy kto otrzymał  dwie dawki szczepienia przeciwko odrze w wieku powyżej 12 miesięcy jest chroniony i nie musi być doszczepiany). Ochrona przeciwko śwince – po szczepieniu 2 dawkami uzyska ją ok 96 % osób, a wysoki  poziom przeciwciał utrzymuje się minimum 15 lat (spadek poziomu przeciwciał po latach od szczepienia nie świadczy o braku uodpornienia – każdy kto otrzymał  dwie dawki szczepienia przeciwko śwince w wieku powyżej 12 miesięcy jest chroniony i nie musi być doszczepiany).

Podsumowując – po podaniu szczepionki przeciwko odrze-śwince-różyczce uznaje się, że u osób, u których dojdzie do prawidłowej odpowiedzi immunologicznej, ochrona trwa przez całe życie (najmniej osób wytworzy taką ochronę przeciwko śwince).

W obliczu doniesień o epidemii odry i rzekomej nieskuteczności szczepienia chciałabym jeszcze wyjaśnić:

Epidemia to: występowanie w określonym czasie i na określonym terenie przypadków zachorowań lub innych zjawisk związanych ze zdrowiem w liczbie większej niż oczekiwana. Więc jeśli przed kilka lat z rzędu było jedno zachorowanie na danym terenie na daną chorobę rocznie, to wystąpienie w danym roku 4 zachorowań na tym samym terenie na daną chorobę również jest epidemią. Nie musi być sto tysięcy czy „milion sto dziewięćset”. Ma być liczba większa niż oczekiwana.

 

father-1663312_640

szczepienia p/ospie – skuteczność w ochronie przed ciężkim zachorowaniem – około 90%, skuteczność w ochronie przed łagodnym i średnio ciężkim zachorowaniem – 70 – 90%. Ochrona utrzymuje się od 11 do 20 lat. Szczepionka nie jest zbyt długo w obiegu – stąd też ograniczone dane związane z długością trwania tej odporności. Obecne badania kliniczne nie mówią o konieczności doszczepiania. Eksperci są zdania, że osoba zaszczepiona i tak kontaktuje się z wirusem (pomimo braku objawów choroby) i jej układ immunologiczny zapamiętuje wirusa. W związku z tym nie trzeba powtarzać szczepienie po latach. Dłuższy okres obserwacji pozwoli odpowiedzieć czy ta teza jest słuszna.

szczepienia p/grypie – skuteczność szczepionki jest zmienna – zabezpiecza przed grypą w różnym stopniu od 60 do 95% (zależy od stanu zdrowia pacjenta, liczby zachorowań i od stopnia dopasowania konkretnej szczepionki do wirusów – co roku skład szczepionki jest modyfikowany). Ochrona trwa krócej niż rok. Dlatego konieczne jest regularne doszczepianie.

przeciwko poliomyelitis – po pełnym schemacie (IPV – szczepionka inaktywowana) ochronę wytworzy blisko 100% osób zaszczepionych. Taka sytuacja utrzyma się prawdopodobnie do końca życia.

Teoria vs praktyka

„A masz dowody?”

Takie czasy, że lekarz musi udowadniać, że jego wiedza ma odzwierciedlenie w praktyce i statystyce.

  1. epidemia odry w Rumunii (po definicję epidemii odsyłam wyżej) stan od 30-9-2016 do 19-5-2017 rok: 6124 zachorowań na odrę (5915 przypadków u osób niezaszczepionych, 147 przypadków u osób zaszczepionych tylko 1 dawką, 55 przypadków u osób zaszczepionych 2 dawkami, status szczepienia nieznany u 7 osób)
  2. szczepionka BCG pozwoliła zmniejszyć śmiertelność z powodu gruźlicy z 25% nieszczepionych noworodków do ok. 1% wśród zaszczepionych noworodków
  3. szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae typu b – przytoczę szwedzką statystykę, bo jest dość dokładna. Przed wprowadzeniem szczepień w populacji zachorowalność na zapalenie nagłośni wywołane wspomnianą bakterią wynosiła 18,4/100000 u dzieci do 4 roku życia. Po wprowadzeniu szczepień spadła o 72% (do 5,16/100000).
  4. Od 1 czerwca 2016 r. do 31 maja 2017 r w 30 krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA) zgłoszono 10 165 przypadków zachorowań na odrę. W niektórych krajach statystyki były niepełne (nie dotyczyły całego tego przedziału czasowego). Nie w każdym kraju raportowanie było dokładne (nie jest znany wiek wszystkich zgłoszonych przypadków i stan ich zaszczepienia). Status zaszczepienia znany jest u 9 514 osób. 87% w tej grupie jest niezaszczepionych przeciwko odrze, 8% jest zaszczepionych 1 dawką, 3% jest zaszczepionych minimum 2 dawkami i 1% jest zaszczepionych, ale nie wiadomo iloma dawkami.

Podobne statystyki można przedstawić w zachorowaniach na świnkę czy różyczkę i inne. W tym miejscu miałam wkleić komentarz jednej z czytelniczek ze statystyką z 2009 roku, która próbowała mi udowodnić, że szczepionki nie działają. Niechcący mi się skasowało. Ale podciągnęła ona pod zaszczepione osoby również te, które nie były zaszczepione w pełnym schemacie. A żeby szczepienie zadziałało to musi być w pełni zrealizowane.

 

Źródła:

  • Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada (SOGC) guideline on rubella in pregnancy J. Obstet. Gynaecol. Can. 2008; 30:152
  • Prevention of measles, rubella, congenital rubella syndrome, and mumps, 2013: summary recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2013; 62: 1–34
  • Centers for Disease Control and Prevention. The Pink Book. 12th edition. Atlanta, GA: Centers for Disease Control and Prevention; 2012
  • Demicheli V., Rivetti A., Debalini M.G. i wsp.: Vaccines for measles, mumps and rubella in children. Cochrane Database Syst Rev. 2012;
  • CDC Guidelines: Prevention of pneumococcal disease: Recommendations of the advisory committee on immunization practices (ACIP). MMWR Recomm Rep. 1997;46:1-24.
  • Nichol KL. Revaccination of high-risk adults with pneumococcal polysaccharide vaccine. JAMA. 1999;281:280-281.
  • Torling J, Hedlund J, Konradsen HB, Ortqvist A. Revaccination with the 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine in middle-aged and elderly persons previously treated for pneumonia. Vaccine. 2003;22:96-103.
  • Whitney CG. Preventing pneumococcal disease. Geriatrics. 2003;58:20.
  • Zimmerman RK. If pneumonia is the „old man’s friend”, should it be prevented by vaccination? An ethical analysis. Vaccine. 2005 May 31;23(29):3843-9.
  • Effectiveness of the 10-Valent Pneumococcal Conjugate Vaccine (PCV-10) in Children in Chile: A Nested Case-Control Study Using Nationwide Pneumonia Morbidity and Mortality Surveillance Data
    Janepsy Diaz , Solana Terrazas , Ana L. Bierrenbach , Cristiana M. Toscano , Gizelton P. Alencar , Andrés Alvarez , Maria T. Valenzuela , Jon Andrus , Roberto del Aguila , Juan C. Hormazábal , Pamela Araya , Paola Pidal , Cuauhtemoc R. Matus , Lucia H. de Oliveira
  • Vázquez M, LaRussa PS, Gershon AA, Niccolai LM, Muehlenbein CE, Steinberg SP, Shapiro ED. Effectiveness over time of varicella vaccine. JAMA. 2004 Feb 18;291(7):851-5.
  • Kuter B, Matthews H, Shinefield H, Black S, Dennehy P, Watson B, et al. Ten year follow-up of healthy children who received one or two injections of varicella vaccine. Pediatr Infect Dis J. 2004;23:132–7
  • Shapiro ED, Vazquez M, Esposito D, Holabird N, Steinberg SP, Dziura J, et al. Effectiveness of 2 doses of varicella vaccine in children. J Infect Dis. 2011 Feb;203(3):312-5.
  • Son M, Shapiro ED, LaRussa P, Neu N, Michalik DE, Meglin M, et al. Effectiveness of varicella vaccine in children infected with HIV. J Infect Dis. 2010 Jun 15;201(12):1806-10.
  • Gould PL, Leung J, Scott C, Schmid DS, Deng H, Lopez A, et al. An outbreak of varicella in elementary school children with two-dose varicella vaccine recipients—Arkansas, 2006. Pediatr Infect Dis J. 2009 Aug;28(8):678-81.
  • Marin M, Meissner HC, Seward JF. Varicella prevention in the United States: a review of successes and challenges. Pediatrics. 2008 Sep;122(3):e744-51. Review.
  • Seward JF, Marin M, Vasquez M. Varicella vaccine effectiveness in the United States vaccination program: a review. J Infect Dis (Suppl). 2008 Mar 1;197 Suppl 2:S82-9. Review.
  • Chaves SS, Gargiullo P, Zhang JX, Civen R, Guris D, Mascola L, et al. Loss of vaccine-induced immunity to varicella over time. N Engl J Med. 2007 Mar 15;356(11):1121-9.
  • Kuter B, Matthews H, Shinefield H, Black S, Dennehy P, Watson B, et al. Ten year follow-up of healthy children who received one or two injections of varicella vaccine. Pediatr Infect Dis J. 2004;23:132-7.
  • Vázquez M, LaRussa PS, Gershon AA, Niccolai LM, Muehlenbein CE, Steinberg SP, Shapiro ED. Effectiveness over time of varicella vaccine. JAMA. 2004 Feb 18;291(7):851-5.
  • Johnson CE, Stancin T, Fattlar D, Rome LP, Kumar ML. A long-term prospective study of varicella vaccine in healthy children. Pediatrics. 1997;100:761-6.
  • Asano Y, Suga S, Yoshikawa T, Kobavashi I, Yazaki T, Shibata M, et al. Experience and reason: twenty-year follow-up of protective immunity of the Oka strain live varicella vaccine. Pediatrics. 1994;94:524-6.
  • Comparative long term immunogenicity of two recombinant hepatitis B vaccines and the effect of a booster dose given after five years in a low endemicity country B. Duval, V. Gilca, N. Boulianne, P. De Wals, R. Masse, G. Trudeau, G. De Serres
    The Pediatric Infectious Disease Journal, 2005; 24: 213-218
  • Borrow R, Findlow J. Prevention of meningoccocal serogroup disease by NeisVac–CTM. Expert Rev Vaccines 2009; 8 (3): 265-279.

  • http://cnscbt.ro/index.php/informari-saptamanale/rujeola-1/690-situatia-rujeolei-in-romania-la-data-de-19-05-2017-1/file
  • Rodrigues L.C., Diwan V.K., Wheeler J.G.: Protective effect of BCG against tuberculous meningitis and miliary tuberculosis: a meta-analysis. Int. J. Epidemiol., 1993; 22: 1154
  • Rudkowski Z., Szenborn L.: Haemofilius influenzae b (Hib) u dzieci – dawno znany patogen i aktualne problemy zakażeń inwazyjnych. Ped. Pol., 1998; 78 (9): 851
  • Gałązka A.: Choroby wywołane przez pałeczki Haemofilius influenzae typu B (Hib). Epidemiologia i znaczenie zdrowotne chorób Hib. Przeg. Ped., 1998; 28 (2): 93
  • Szenbor L. i wsp.: Nosicielstwo Haemofilius influenzae b w jamie nosowo–gardłowej u małych dzieci. Ped. Pol., 1998; 78 (9): 859 
  • Grzybowska W. i wsp.: Characteristics of N. Meningitidis, H. influenzae and S. pneumoniae strains isolated from upper respiratory tracts of healthy people. Clin. Microbiol. Infect., 1999; 5 (supl. 3): 273

2 przemyślenia na temat “Szczepionka nie działa przez całe życie?”

  1. ~Pamela pisze:

    A jak to jest z wyjściem na dwór/przebywaniem na słońcu po szczepieniu w takie upały jak teraz?

    1. MamaPediatra pisze:

      można :) ale oczywiście dbać o nawadnianie i unikać godzin największego słońca – ale to dotyczy wszystkich dzieci, nie tylko tych świeżo szczepionych

Odpowiedz na „MamaPediatraAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>